ជំនឿលើ-វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធ-ខ្នាយតាន់-និងចែកាច់

នៅក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ការគោរពទៅលើការបន់ស្រន់ ជំនឿទៅលើវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធ ខ្នាយតាន់ ចែកាច់ ចង្កូមខ្លា កូនក្រក នាងពួន បញ្ញើក្អែក ជាដើម គឺនៅតែមានអ្នកគោរព និងមានជំនឿ ជឿជាក់ទៅលើវត្ថុទាំងនេះ។

កាលពីសម័យមុនៗ អ្នកដែលពាក់នូវវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធទាំងនេះ គឺមានតែកងទ័ព អ្នកដែលត្រូវទៅធ្វើសឹកសង្គ្រាម គ្រូមន្តអាគម ប៉ុណ្ណោះ។
CEN សូមលើកបង្ហាញតែខ្នាយតាន់ (ចង្កូមជ្រូកព្រៃ) ឬ ចែកាច់ (សំដៅលើភ្លុក) មករៀបរាប់ បញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាព និងឥទ្ធិពលរបស់វា ដោយតាំងពីដើមរៀងមកគេតែងមានជំនឿថា ខ្នាយតាន់សត្វព្រៃផ្សេងៗមានឥទ្ធិពលមន្តអាគមយ៉ាងពូកែស័ក្តិសិទ្ធ វា អាចការពារម្ចាស់ពីឧបទ្រពចង្រៃ និងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗបានយ៉ាងពូកែអស្ចារ្យ។ រីឯចែកាច់ គឺសម្រាប់អ្នករកស៊ី គេចូលចិត្តប្រើច្រើន។

លោក ច័ន្ទ មុនីពិសិដ្ឋ ដែលជាអ្នកស្គាល់និងប្រើនូវវត្ថុទាំនេះ បានរៀបរាប់ថា ភាគច្រើនអ្នកដែលមានខ្នាយតាន់ ឬចែកាច់នេះ គឺជា មេទ័ពអ្នកធំមានអំណាច ឬអ្នកស្ថិតនៅសមរភូមិសង្គ្រាម ដើម្បីការពារខ្លួន និងកំចាត់ខ្មាំងសត្រូវ។ ប៉ុន្តែរហូតមកទល់នឹង ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ចែកាច់ ឬក៏ខ្នាយតាន់ក៏នៅតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងក្លាផងដែរ។ អ្នកដែលទិញរបស់ស័ក្តិសិទ្ធទាំងនេះ បច្ចុប្បន្ននេះមិនមែនមានតែមន្ត្រីរាជការធំនោះទេ គឺមានទាំងអ្នករកស៊ី អ្នកធ្វើការ ជាដើម។

លោក ច័ន្ទ មុនីពិសិដ្ឋ បានបន្តថា បារមីនៃខ្នាយតាន់នេះនឹងនៅរក្សាការពារមិនឱ្យសត្រូវជិតឆ្ងាយណាមកបៀតបៀន ឬយកឈ្នះលើខ្លួនគេ បានឡើយ។ អ្នកមានខ្នាយតាន់ជ្រូកព្រៃតែងតែកាន់ដំណមមួយចំនួនយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនហើយគួបផ្សំនឹងមន្ត អាគមបន្ថែមផងនោះធ្វើឱ្យខ្នាយតាន់ជ្រូកព្រៃដែលមានបារមីកាន់ស្រាប់ កាន់តែខ្លាំងក្លាមួយកម្រិតថែមទៀត។

ខ្នាយតាន់នេះមាននៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន ដូចជា ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ខេត្តពោធិ៍សាត់ កំពង់ធំ ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនៈគីរី មណ្ឌលគីរី ហើយថ្មីៗនេះ ក៏មានប្រភពមកពីប្រទេសក្រៅផងដែរ ដូចជា ប្រទេសថៃ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសអាហ្វ្រិច ជាដើម ប៉ុន្តែវាមិនពូកែដូចរបស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងទេ។

លោកបានបញ្ជាកបន្ថែមថា ទាំងខ្នាយតាន់ និងចែកាច់ ជាវត្តុស័ក្តិសិទ្ធដ៏កម្រមួយដែលមនុស្សរាល់គ្នានៅក្នុងសង្គមខ្មែរមាន ជំនឿជាយូរលង់ណាស់មកហើយ ហើយរបស់នេះគឺជារបស់ដែលសល់តាំងពីសម័យបុរាណមក។ ចែកាច់ និងខ្នាយតាន់ ត្រូវយក មកដាក់ជាប់នឹងខ្លួន ដូចជា បន្តោងខ្សែក ជាដើម ដោយភាគច្រើនមនុស្សប្រុសជាអ្នកនិយមប្រើ។ បច្ចុប្បន្ន ក៏មានជនខិលខូចមួយចំនួន យកឆ្អឹងគោ ឬឆ្អឹងសត្វផ្សេងៗ មកកែច្នៃធ្វើឲ្យដូចទៅនឹងខ្នាយតាន់ ឬ ក៏ចែកាច់នេះ បើអ្នកណាមិនចេះមើល ច្បាស់ជាចាញ់បោកគេមិនខាន។

លោកច័ន្ទ មុនីពិសិដ្ឋ ក៏បានឲ្យដឹងពីរបៀបសាកខ្លះៗ ដើម្បីដឹងថា វត្ថុកស័ក្តិសិទ្ធនោះ (ចែកាច់ ឬ ខ្នាយ តាន់) ជារបស់ស័ក្តិសិទ្ធ ឬយ៉ាង ណា។ គេអាចយកវាទៅពិសោធន៍ដោយរបៀបច្រើនយ៉ាង ដូចជា យករបស់នោះទៅដោតនឹងបណ្តូលដើមចែកដែលកាប់ហើយបើដើមចេក នោះរលួយ មានន័យថា ចែកាច់នោះសុទ្ធល្អ។ វិធីមួយទៀតដែលគេអាចធ្វើបាន គឺគេយកខ្សែអំបោះជ្រលក់នឹងប្រេងសាំងដាក់នៅលើចែកាច់ ហើយដុតវា បើវាស័ក្តិសិទ្ធនោះភ្លើងនឹងរលត់ពេលឆេះដល់ចែកាច់ភ្លាម។

លោកបានបន្តទៀតថា បើតាមលោកដឹងចំពោះតំលៃវិញ វាអាស្រ័យទៅលើទំហំប្រវែង និងអាយុកាល គឺចាប់ពី ៥០ដុល្លារ រហូតដល់រាប់ម៉ឺនដុល្លារក៏មាន។

លោកពិសិដ្ឋបន្ថែមថា អ្នកដែលបានខ្នាយតាន់ ឬចែកាច់នេះ ដោយការដាក់អន្ទាក់ សម្លាប់នោះ គឺវាមិនពូកែស័ក្តិសិទ្ធទេ ប៉ុន្តែបើខ្នាយតាន់ ឬ ក៏ចែកាច់ បានដោយវាកាច់ឲ្យដោយខ្លួនឯង ដូចជាចាក់ជាប់នៅនឹងដើមឈើ ឬក៏នៅកន្លែងណាមួយនោះបានវាពូកែ ហើយប្រសិនបើ អ្នកដែលកាន់បានរបស់នោះ វានឹងដុះ ដូចជាឡើងម្រេះ (ដុសដុំពកៗ) ឬក៏មានដុះពួន ក៏មាន។

ចំណែកលោក ពិដោរ ជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនមួយ បានឲ្យដឹងដែរថា ៖ “ខ្ញុំមាននិងពាក់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធនេះ (ខ្នាយតាន់) ជាយូរមកហើយ។ ដោយពីមុនអ្នកពាក់របស់នេះ ភាគច្រើនជាកងទ័ព ទៅធ្វើសឹកសង្គ្រាម តែខ្ញុំពាក់នេះ គឺដើម្បីការពារខ្លួនពីពួកអមនុស្ស និងដើម្បីសេចក្តីសុខ។

លោកបន្តថា វាមិនមែនជារឿងចំឡែកអ្វីទេ ដែលសម័យបច្ចុប្បន្ន នេះជាសម័យជឿនលឿន សម័យកុំព្យូទ័រ ហើយយើងនៅមានជំនឿ គោរពទៅលើវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធទាំងនេះ។ វាពិតជាអាចជួយការពារ ពីគ្រោះចង្រៃផ្សេងៗបានពិតមែន។

រីឯលោក ថាច ជាអតីតទាហានក្នុងសម័យរដ្ឋកម្ពុជា បានរៀបរាប់ឲ្យអ្នកយកព័ត៌មាន CEN ដឹងដែរថា ខ្នាយតាន់ គឺជាវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធមួយ ដែលអាចជួយការពារយើង និងធ្វើឲ្យយើងមានចិត្តក្លាហាន ប៉ុន្តែអ្នកកាន់ (ម្ចាស់) ក៏ត្រូវតែចេះថែរក្សា និងតមឲ្យបានទើបវត្ថុនោះ ជួយយើងដែរ។ ចំពោះដំណមនោះ មានដូចជា ដើរក្រោមស្នួរ ខោអាវ ចូលបន្ទប់ទឹក លូនក្រោមសារ៉ុង ៘។

លោកបន្តថា គេជឿថា អ្នកដែលមានខ្នាយតាន់ពាក់ ពេលដែលធ្វើសឹកសង្គ្រាម ទោះបីជាយើងដើរកាត់មុខសត្រូវ ក៏សត្រូវនោះបាញ់យើងមិនត្រូវ ឬក៏បាញ់មិនចេញតែម្តង។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃសីល គឺយើងត្រូវដុតធូបថ្វាយចេក។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរ ទាំងនេះគឺគ្រាន់តែជាជំនឿរបស់ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងមួយចំនួន ដែលពួកគាត់នៅតែជឿ នៅតែគោរព ដែលនេះជាជំនឿរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដោយគ្មានអ្នកណាទៅបង្ខំនោះទេ៕R/L